Samsun etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Samsun etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

22 Nisan 2020 Çarşamba

ULUSAL EGEMENLİKSİZ 23 NİSAN - Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN


ULUSAL EGEMENLİKSİZ 23 NİSAN

                  Türkiye yeni bir 23 Nisan tarihini   yaşarken, bu tarihin ulusal egemenlik bayramı olduğu gerçekliği giderek geride kalmaktadır. Her sene 23 Nisan tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti devleti, Türk milletiyle kaynaşarak yeni bir ulusal egemenlik bayramını kutluyordu. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin aldığı bir karar ile ve bu doğrultuda yapılan yasal düzenlemeler çerçevesinde, Türk ulusu genciyle ve çocuklarıyla kucaklaşarak “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı”nı hem devlet birimleri aracılığı ile yapılan resmi kutlama törenleri ile, hem de ulusal demokratik kitle örgütlerinin katılımı ile hazırlanan toplumsal programlar aracılığı ile, Türk ulusunun bu mutlu günü bütün vatan sathında kitlesel katılımlar sağlanarak kutlanıyordu. Türkiye Cumhuriyeti’nin yüzüncü yılına doğru gidilirken, her sene aynı günde kutlanan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nın, son yıllarda artık eskisi gibi kutlanmadığı görülmekte ve bu tarihte doksan dört yıldır yapılmakta olan resmi törenlerden, son dönemin yönetiminin eğilimleri doğrultusunda vazgeçilmeye başlandığı ortaya çıkmaktadır.

                Aslında, Türkiye Cumhuriyeti’nin ulusal kurtuluş savaşı tarihinden gelen bütün resmi bayramlar için, böylesine bir ilgisizlik ve uzaklaşma eğilimleri son dönemin egemen güçleri tarafından yurt sathında yönlendirilirken, Türk devletini ve Türk ulusunu var eden ulusal tarihin birikimi olarak öne çıkan resmi bayramlardan vazgeçildiği iyice ortaya çıkmaktadır. Benzeri olumsuz tutumlar I9 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı için de, son on yıldır siyasal baskılar aracılığı ile öne çıkarılırken, kız öğrencilerin üşümesi gerekçesiyle halka açık olarak düzenlenen I9 Mayıs spor gösterileri giderek Anadolu kentlerinde yapılmamaya başlanmıştır. Büyük Atatürk, vatanı düşman işgallerinden kurtarmak üzere Samsun’a çıktığı tarih olan ulusal kurtuluş savaşının başlangıç tarihini geleceğe dönük bir doğrultuda “Gençlik ve Spor Bayramı “ olarak ilan ederken, Türkiye Cumhuriyeti devletinin  resmi kuruluş tarihi olan, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılış tarihini de  Türk ulusunun geleceğini temsil eden çocuklara “Ulusal egemenlik ve çocuk bayramı “olarak armağan ediyordu . Aynı doğrultuda, cumhuriyet rejiminin resmen ilan edildiği gün olan 29 Ekim tarihi de Cumhuriyet Bayramı olarak, Türk ulusunun onur günü olarak bütün dünyaya açıklanıyordu. Benzeri bir doğrultuda, düşmanın büyük bir taaruz ile yenilgiye uğratıldığı tarih olarak 30 Ağustos günü de Büyük Zafer olarak Türk tarihine altın harfler ile yazılıyordu.
                Türk devletinin başlangıç noktası olan TBMM’nin açılış günü, Türk çocuklarına armağan edilirken, ulusal egemenlik kavramı ile birleştirilerek geleceğe dönük bir yapılanmanın öncüsü olarak öne çıkarılıyordu. Tarih sahnesine bir büyük ulusal kurtuluş savaşı vererek çıkmış olan Türk ulusunun gelecekteki nesillerinin, daha hayatın ilk yıllarındayken bir bayram aracılığı ile devletleriyle ve sahip oldukları demokratik rejimleriyle tanışmaları, çeşitli törenler ile örgütlenmek isteniyordu. Nitekim, böylesine bir yaklaşım son derece başarılı bir sonuç vermiş, doksan yılı aşkın bir süre içerisinde 23 Nisan bayramları aracılığı ile cumhuriyet Türk çocuklarına aktarılmıştır. Yeni cumhuriyet kuşakları daha çocuk yaşlarındayken, Türkiye Cumhuriyeti ile tanışmak fırsatını bulmuşlar, yeni nesillerde bu bayramlar aracılığı ile bilinçli bir ulusal bilincin gelişmesi sağlanmıştır. Küreselci enternasyonalist liberal çevreler ulusları hayali cemaatlar olarak suçlamalarına rağmen, ulus devletlerin bilinçli uyguladıkları ulusal kalkınma ve gelişme programları aracılığı ile güçlü uluslar ortaya çıkmıştır. Türk ulusu bu açıdan dünya tarihindeki başlıca örneklerden birisidir. Kurucu önderin son derece bilinçli ve kararlı yaklaşımları ile geliştirilmiş olan uluslaşma programları zaman içinde devreye sokulurken, Türk çocukları ve gençleri geleceğin Türk ulusunun bilinçli ve kararlı vatandaşları olabilmişlerdir. Türk çocukları ile ulusal egemenlik kavramının tek bir milli bayramda birleştirilerek kutlanması sayesinde, Türk toplumundaki uluslaşma olgusu daha etkin bir biçimde geliştirilerek, güçlü bir ulusal yapı yaratılmıştır. Dünün Türk çocukları sonraki dönemin bilinçli Türk vatandaşları olmuşlardır.
                Türkiye Cumhuriyeti ulus devleti, imparatorlukların yıkıldığı bir sürecin sonucunda dünya haritasında kendisine yer bulabilmiştir. Krallıklardan ulus devletlere doğru bir uluslararası geçiş dönemi yaşanırken, Osmanlı hanedanı tarih sahnesinden çekilmek zorunda kalmıştır. İmparatorluklar geniş alanlara yayıldıkları için, birçok ülkeyi sınırları içerisinde barındırmış ve bu yüzden de birden çok etnik kökenli ya da farklı dinden gelen cemaat gruplarını aynı devletin çatısı altında bir araya getirmiştir. Büyük devlet yapıları ile yüzyıllarca geniş alanlarda hegemonya kurmuş olan imparatorlukların zaman içerisinde yıpranarak zayıflamaları ve kontrolü kaybetmeleri üzerine, imparatorluk sınırları içerisinde yer alan çeşitli bölgelerin halkları ayrılarak, kendi başlarının çaresine bakmak zorunda kalmışlar ve bu yüzden de belirli bölgelerde yaşayan halk topluluklarının sahip olduğu sosyal ve kültürel yapılar üzerinden hem uluslar hem de ulus devletler tarih sahnesine çıkabilmişlerdir. Yıllar geçtikçe nüfusun hızlı artış göstermesi   ve yüzyıllar boyunca aynı nüfusun belirli bölgelerde farklı özellikler kazanması üzerine etnik gruplar hızla uluslaşmışlar, büyük etnik gruplar böylece uluslaşarak kendi ulus devletlerini kurma yoluna giderlerken, daha küçük kalan etnik gruplar büyük grupların oluşturduğu ulus devletlerin sınırları içerisinde belirli bölgelerde yaşamlarını sürdürerek, öteki unsurunu oluşturmuşlardır. Dünyanın çeşitli bölgelerinde görülen bu gibi gelişmeler Osmanlı ülkesinde de gündeme gelince, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasına giden yol kendiliğinden açılmıştır.

                On sekizinci yüzyılın sonlarında gerçekleşen Fransız devrimi ile krallık rejimi yıkılarak halk kitlelerinin egemenliği doğrultusunda ulus devlet kurulurken, ulusal toplum ile ulus devlet arasındaki bağlayıcı noktanın ulusal egemenlik kavramı olduğu anlaşılmıştır. Krallık sonrasında yeni bir anayasal düzen kurulurken, devletin çekirdeğinde bulunan otorite kaynağı, ulus egemenliği olarak belirlenerek, hanedan egemenliğine son verilmiştir. Böyle bir aşamaya gelindiğinde, Vestfalya Antlaşması ile 1648 yılından itibaren kabul edilen krallıkların sınırları içerisinde kalan bölge ülke olarak kabul edilerek, bu toprak parçası üzerinde yaşayan halkın bütünü o ülkenin ulusu olarak ilan edilmiştir. Krallıklardan ulus devletlere geçilirken, ulusal toplum tabanının kendi içinden örgütlenerek bir ulus devlet ortaya çıkarmasıyla, ulusal egemenlik kavramı devletin temellerinde yer almıştır. Kralın içinden geldiği hanedan yönetimi devre dışı bırakılırken, devlet örgütlenmesinin içi ulusal egemenlik kavramı ile dolduruluyordu. Her devletin temelinde bir varsayım yattığı için, feodal devlet ya da kral devlet bir aile, hanedan ya da güçlü kişi iradesine dayanıyordu. Bu gibi rejimlerde devletin temelinde ya kişisel ya da ailesel irade özel bir egemenlik biçimi olarak sürdürülüyordu. Fransız devrimi ile bu duruma son verilmesi üzerine, toplumun bir bütün olarak iradesi devletin otoritesinin temeli olarak ulusal egemenlik adı altında örgütleniyordu. Geçmişin devlet yönetimi aile ya da hanedan gibi dar bir çerçevede tutulurken, yeni dönemde ülke sınırları içerisinde yaşamını sürdürmekte olan bütün bir toplumun bir üst kimlik altında devlet yönetimine sahip çıkması, ulusal egemenlik kavramı ile ifade edilmek isteniyordu. Ulusun bir bütünsel varlık olarak ülke yönetimine sahip çıkması ve devletin merkezi otoritesinin ulus adına yönlendirilmesiyle ulusal egemenlik kavramı kalıcı bir içerik kazanıyordu. Bir kralın aşırı otoritesi ya da bir hanedanın azınlık yönetimi altında ezilen halk kitleleri, yeni dönemde yepyeni bir ulus kimliği altında bir araya gelerek birleşiyor ve örgütlenerek devletin yönetimine geliyordu. Böylece, devlet teorisi doğrultusunda ulusun varlığı ve ağırlığı devleti yeniden yapılandırırken, merkezi güç ve otorite ulusal egemenlik olarak devreye giriyordu. Uluslar çağı başlarken, dünyanın her bölgesindeki ülkelerde ulusal egemenlik kavramından yola çıkan ulusal yönetimler gündeme geliyordu.
                On dokuzuncu yüzyılda oluşumunu tamamlayan uluslar, yirminci yüzyıla doğru üzerinde yaşadıkları topraklar da emperyalizme karşı ulusal kurtuluş savaşları vererek uluslaşma sürecini tamamlıyorlardı. Asya ve Afrika ülkelerinde beş yüz yıl boyunca devam eden sömürge yönetimleri birinci dünya savaşı sonrasında, dünya halklarının ayaklanarak isyan etmeleri üzerine sona eriyordu. Ezilen halk kitlelerinin öncülüğünde verilen kurtuluş savaşları ortak kaderi paylaşan bölge halklarının hızla uluslaşmasının önünü açıyor ve geleceğe dönük bir uluslaşma sürecinin devreye girmesi için elverişli bir ortam yaratıyordu. Birinci Dünya Savaşı yirminci yüzyılın kaderini belirlerken, yıkılan merkezi imparatorluğun geride bıraktığı ahali batı emperyalizminin çizmeleri altında ezilmeye başladığı anda, Mustafa Kemal Samsun’a çıkarak   Türk’lerin makus talihini değiştiriyordu. Dünya tarihinde batı emperyalizmine karşı ilk ciddi ulusal kurtuluş savaşı Anadolu toprakları üzerinde veriliyordu. Sömürgeci güçler Osmanlı devletinin merkezi ülkesi olan Anadolu’yu işgale geldikleri aşamada, eski Osmanlı ahalisi Mustafa Kemal’in önderliğinde savaşarak, bir ulusal kurtuluş savaşı veriyor ve bunu kazanarak da ulusal egemenliğini tam bağımsızlık statüsü altında ilan ediyordu. Hasan İzzettin Dinamo’nun kitabına verdiği isim gibi Anadolu ve Rumeli halkı bir araya gelerek ortak bir var olma mücadelesi vererek, batı emperyalizminin işgal girişimlerine karşı kutsal bir isyan hareketini başlatıyordu. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna giden yolda, Atatürk’ün öncülüğünde ortaya konulan milli irade ulusal egemenlik düzeninin temeli olarak, yeni devletin temelini oluşturuyordu. Milli sınırlar içerisinde geleceğe dönük bir bağımsız yaşam düzeni oluşturmak isteyen Anadolu ve Rumeli halkı, sırt sırta vererek oluşturdukları dayanışma düzeni içerisinde, ulusal egemenliklerini kendi kaderlerini belirleme doğrultusunda tarih sahnesine çıkarıyorlardı.
                Türkiye Cumhuriyeti ulus devletinin kurucu önderi Mustafa Kemal Atatürk, Anadolu halkının temsilcileriyle gerçekleştirdiği milli kongrelerden aldığı yetki ile, Heyeti Temsiliyenin başı olarak yeni başkent Ankara’da 23 Nisan 1920 tarihinde Türk milli devletini dünyaya ilan ediyordu. Atatürk ‘ün ana hedefi bir cumhuriyet rejimi kurmak olduğu için, bunun ancak ulus devlet oluşumu ile mümkün olduğu görülüyordu. Bu doğrultuda, on dokuzuncu yüzyıldaki gelişmeler değerlendiriliyor ve geçmişten gelen siyasal birikimin üzerine, ulusal egemenlik ilkesine dayanan bir ulus devlet ortaya çıkarılıyordu. Uluslaşma süreci imparatorluğun son dönemlerinde başladığı için, geçmişten gelen potansiyeli Atatürk yerinde değerlendirerek, devleti kurduktan sonra uluslaşma doğrultusunda hızlı adımlar atıyordu. Ankara’nın milli başkent ilan edilmesi ve bu kentte milli devletin kamu kuruluşlarının kısa bir zaman dilimi içinde kurularak tamamlanması ile, Türkiye kısa bir zaman sonra, dünyanın merkezi coğrafyasında çağdaş bir ulus devlet olarak dünya kamuoyunun önüne çıkıyordu. Kurtuluş savaşının zafer ile sonuçlanmasından sonra, imzalanan uluslararası Lozan Antlaşmasında yeni devletin toplumunu uluslaştırma doğrultusunda önemli adımlar atılıyor ve eski imparatorluk ahalisinin uluslaşması doğrultusunda ana ilkeler kabul ediliyordu.  Osmanlı devletinden geride kalan ahalinin otuzdan fazla etnik unsuru içinde barındırması ve Müslüman çoğunluğun yanı sıra gayrimüslim ve lövanten toplulukların da ülkede yaşamlarını sürdürmeleri gerçeği karşısında, uluslaşma süreci ileri batı ülkelerindeki standartlara göre ayarlanıyordu. Katı bir milliyetçiliğin yerine, çağdaş bir ulusalcılık, Atatürk’ün dikkatli adımları ile yeni devletin kuruluşunda belirleyici oluyordu. Yirmi yıl süre ile Türk toplumunun başında kalan Atatürk döneminde emperyalizme karşı, tam bağımsız bir ulusal egemenlik düzeni kurulması doğrultusunda önemli adımlar atılıyordu. Savaş koşullarında bile parlamento ile birlikte çalışan Kemalist yönetim, toplumun uluslaşması ve devletin tam anlamıyla bir ulus devlet biçimine dönük olarak kurumlaştırması doğrultusunda ulusal egemenliğe dayanarak önemli girişimleri başarıyordu. Atatürk dönemi, her yönü ile uluslaşmanın tamamlandığı bir bağımsızlık dönemi olarak Türk ulusunun geleceğini belirlemiştir.

                Atatürk sonrasında ise, uluslaşma süreci dış müdahale ve baskılar ile durdurulmuştur. İkinci adamın Atlantik ülkeleri ile gizli antlaşmalara yönelmesi yüzünden, tam bağımsızlıktan önemli ölçülerde ödün verilmiştir. İkinci dünya savaşı sırasında Türkiye içine kapanarak yoluna devam etmiş ama savaşın galibi olan ABD’nin, Orta Doğu bölgesine gelmesi ve daha sonrasında İsrail devletinin kurulması üzerine Türkiye Cumhuriyeti’nin uluslaşma süreci dış müdahaleler ile durdurulmuştur. Savaş sonrası dönemde Köy Enstitüleri ve Halkevlerinin kapatılmaları ile köylü toplumunu uyandıran modern uluslaşma süreci kesilmiştir. Atlantik emperyalizmi üzerinden   ülkede lövantenlerin ve gayrimüslimlerin etkilerinin artması uluslaşma sürecinin kesilmesinde önemli bir dönemeç olmuştur.  Ülkenin doğusunda Büyük Ermenistan, batısında Megaloidea  doğrultusunda  İyonya ya da Büyük Yunanistan kurmak isteyen  Hırıstıyanları, ABD’nin gelişi ile beraber Büyük İsrail projesini yeni bir Orta Doğu yaratma görünümünde  Musevi  lobileri izleyince , Türkiye Cumhuriyetinin geleceğe dönük uluslaşma  sürecinin önü kesilmiştir. Sovyet tehdidi nedeniyle içine girilen Nato ittifakının, batı emperyalizminin kontrol altına alma örgütüne dönüşmesi yüzünden, Türk devleti kendi toplumunun tam olarak uluslaşabilmesi doğrultusunda gereken adımları atamamıştır. Zaman içerisinde Tevhidi tedrisat yasasından vazgeçilmeye başlanmış, ülkenin doğu bölgelerinde ciddi bir Türkçe eğitimi yapılmasına izin verilmemiş, yabancı okullar üzerinden farklı kimliklerin beslenmesini sağlayan bir gidiş, ulusal toplumu ve birliği tehdit eden bir biçimde gelişerek öne çıkmıştır. Türk Ocaklarına karşı Kürt Ocakları kurulmak istenmiş, gayrimüslimler yabancı kolejler aracılığı ile, Türk kimliğine karşıt bir çizgide eğitilerek, toplumun yeniden kozmopolitleşmesinin önü açılmıştır. İkinci meşrutiyet döneminde kurulmuş olan gayrimüslim cemiyetler, batı ülkelerinin destekleriyle Türk ulusal kimliğine karşıt bir çizgide çalışmalarını sürdürmüştür.
                Soğuk savaşın son yıllarında ülkenin doğu bölgelerinde bölücü bir etnik terör batılı emperyalistler tarafından desteklenince, Türk toplumu yeniden alt kimliklerin hortlatılması macerası ile karşı karşıya kalmıştır. Daha önceleri Araratizm doğrultusunda geliştirilen etnik terör, Türk diplomatlarına karşı sürdürülmüş ve Türkiye’nin önü dış dünyada kesilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, batı ile artan ilişkilerde, batılı ülkeler Türkiye’deki gayrimüsimler ile ortaklıklarını geliştirerek, Türk ulusunu dışlayan ya da ikinci sınıf bir konuma sürükleyen girişimlerde bulunmuşlardır. Türklere Almanya’ya işçi olarak gitmek kalmış, batılılar ise Türkiye’ye gelerek ülkenin en güzel yerlerine el koyarak, geleceğe dönük bir kozmopolitizmi hem Türk ulusuna hem de Türk devletine karşı geliştirmişlerdir. Ayrıca, yirminci yüzyıl boyunca Türkiye’yi yöneten kadroların batı ülkelerinde yetiştirilmelerine dikkat edilmiş ve batı ülkelerinden gelen batıcı aydınların siyaset sahnesinde öne geçmeleriyle birlikte, Türk toplumunun ve devletinin ulusalcı çizgide gelişmesi önlenmiştir. Bugün Türkiye devletinin ulusallığı sadece anayasada kalmış ve bu yüzden şimdilerde yeni anayasa dayatarak , devletin ulusal kimliğine son verilmek istenmektedir . Ayrıca, çeşitli kampanyalar ile ve küresel sermayenin denetimi altındaki medya ve basın yayınlarıyla, Türk vatandaşlarının alt kimliklerini öne çıkaran bir yaklaşım ısrarlı bir doğrultuda sürdürülerek, Türklük ve Türk kimliği devlet ve toplum düzeni içinden silinmek istenmiştir. Bu nedenle Türkiye artık ulusal egemenlikten kopartılarak batı egemenliğinin geçerli olduğu bir merkez üssü ülke konumuna düşürülmüştür. Batı emperyalizmi yerli işbirlikçileri ile geliştirdikleri ekonomik programlar ile, Türkiye’yi yarı sömürge konumuna düşürürlerken, devletin çekirdeğinde yer alan ulusal egemenlik ilkesinin yerini sermaye egemenliği almıştır. Küreselleşme sürecinin bir süper emperyalizme dönüşmesi yüzünden, Türkiye yavaş yavaş  bağımsız ulus devlet statüsünden, tıpkı Osmanlı devletinin son döneminde olduğu gibi, batı hegemonyasına teslim olmuş bir yarı sömürge ülke konumuna düşürülmüştür . Gelinen aşamada Türk ulusu, 23 Nisan ulusal egemenlik bayramını, ulusal egemenliğe sahip olmadan ve eskiden sahip olduğu kendi kendini yönetme gücünü elinden kaçırarak kutlamak durumundadır. Ulusal egemenlik bayramını, ulusal egemenlik düzeni olmadan kutlamak zorunda bırakılan Türk ulusu, ülkeyi bu duruma düşürmeleri nedeniyle, geçmişte işbaşına gelen bütün yönetimlerden gelecekte hesap sormak durumundadır. Türk ulusunun geleceğe yönelik özgürlük yürüyüşü böyle bir tavrı zorunlu kılmaktadır.
                Yirmi birinci yüzyılın ortalarına doğru Türkiye Cumhuriyeti yol alırken, Türkiye’yi ulusal egemenlikten uzaklaştıran ve batı emperyalizminin yeniden bağımlı sömürgesi konumuna sürükleyen eski yönetimlerin, ülkeye verdiği büyük zararların artık tartışılmasının zamanı gelmiştir. Önümüzdeki dönemde ya bu konular gündeme getirilerek, demokratik rejim içerisinde hatalı ve kusurlu kadrolardan hesaplar sorulacak ya da böylesine bir hesap sorulmasını istemeyen egemen güçler, gerçek gündem dışı sahte gündemler ile halk kitlelerini oyalayarak ya da ülkeyi daha fazla gerginliğe veya karışıklığa sürükleyerek ülke çapında bir ulusal denetim mekanizmasının oluşturulmasını önleyeceklerdir. Batı ülkelerindeki demokratik rejimlerin en önde gelen ilkesi olan hesap verilebilirlik kavramı, her nedense Türkiye’de gündeme getirilmemekte, batının önde gelen büyük devletlerinin taşeronu konumundaki kadroların siyaset sahnesinde ön planda yer alması sağlanarak, batı emperyalizminin istekleri doğrultusunda Türkiye bir yerlere doğru çekilmeye çalışılmaktadır. Uzunca bir süre medya kanalları aracılığı ile halk kitleleri uyutularak, kamuoyunda ulusal bir bilinçlenmenin oluşması önlenmiştir. Küresel sermayenin, küreselleşme döneminde bütün dünya ülkelerine saldırması gibi, büyük saldırılara hedef olan Türkiye’nin böylesine olumsuz bir durumdan kurtulabilmesi için yeniden bir ulusal kurtuluş mücadelesine olan gereksinme, her geçen gün daha da artmaktadır. Önümüzdeki yıllarda Türk ulusunun 23 Nisan bayramlarını eskisi gibi ulusal egemenlik düzeni içerisinde kutlayabilmesi için, Türkiye’nin batılı dost ve müttefikleriyle olan ilişkilerini yeniden düzenlemesi gerekmekte ve oluşturulacak yeni bağımsızlık düzeninde ulusal egemenlik hakkını hem Türk ulusu hem de Türkiye Cumhuriyeti, diğer bağımsız güçlü devletler gibi uluslararası hukuka göre özgürce kullanabilmelidir. İttifak ilişkilerinin ulusal egemenlik hakkını ortadan kaldırmasına cumhuriyetin kuruluş yıllarında ve onu izleyen   Atatürk döneminde olduğu gibi izin verilmemelidir.
                Türkiye Cumhuriyeti’ni ve Türk ulusunu, 23 Nisanlar’da ulusal egemenlikten yoksun bir biçimde ulusal egemenlik bayramı kutlamak durumunda bırakanlara karşı, Türk ulusunun daha kararlı bir tutum izlemesi gerekmektedir. Önceki yıllarda kutlanan her 23 Nisan bayramında Türk ulusunun geleceğe olan inancı ve umutları daha da artardı. Bugün gelinen noktada ise, herkes daha kötü bir duruma sürüklenmemek için, bir şeyler yapamaz duruma gelmiştir. Dünyanın en pahalı ülkelerinden birisinden yaşamak zorunda bırakılan Türk ulusu, yanı başında enerji depoları bulunurken, neden en pahalı petrolü ve doğalgazı kullanmak zorunda bırakıldığını artık birilerine sormak durumundadır. Aksi halde yarın daha olumsuz durumlar ile karşılaşmak söz konusu olabilecektir. Avrupa Birliği’ne gireceğiz hayalleri ile Türkiye’yi gümrük birliğine sokarak büyük dış borçlara sürükleyen eski yönetimlerden hesap sorulmadığı için, günümüzde bu gibi olumsuz tutumlar ve gelişmeler sürüp gitmektedir. 23 Nisanlarda insanlar artık eskisi gibi neşe dolamamakta, yarın ne olacak endişesi içerisinde ulusal egemenlik bayramları anlamını yitirmektedir Ulusal egemenliğini elinden kaçırmakta olan Türk ulusunun yeniden örgütlenerek geleceğe dönük yepyeni politikalar ile artık kendisine yeni bir yön çizmesi gerekmektedir. Önümüzdeki dönemde  ortaya çıkabilecek yeni ulusal hareketler ya da örgütlenmeler , küresel emperyalizmin örümcek ağından Türkiye’yi kurtarabilecek düzeyde güçlü  yapılanmaları   toplumun önüne getirebilmelidir. Böylece devletin özünde var olan ulusal egemenlik kavramı yeniden içerik kazanarak, Türk ulusunun kendi geleceğine sahip olabilmesini sağlayabilecektir. Türklerin tarih sahnesi önünde ölüm kalım savaşı vererek ele geçirdiği ulusal egemenlik düzeninin gelecekte her türlü baskı ve tehdide rağmen yaşatılabilmesi için gerekirse yeniden böylesine bir savaşı göze almak gerekmektedir.

                Küresel emperyalizmin bütün ulus devletleri yok olma tehdidi ile karşı karşıya bıraktığı yeni dönemde, bütün ulus devletlerin bir araya gelerek tarih sahnesine çıkış aşamasında kazanmış oldukları ulusal egemenlik hakkına yeniden sahip çıkmaları gerekmekte ve bu doğrultuda daha gelişmiş bir uluslararası dayanışma düzeni içerisine girmeleri zorunluluk kazanmaktadır. Büyük patronların ve para babalarının oluşturduğu küresel ortaklığa karşı, dünya halklarının ve devletlerinin daha gelişmiş bir dayanışma düzeni çerçevesinde bir araya gelerek, küresel sermayenin yaratmış olduğu süper emperyalizme karşı ortak bir dayanışma girişimine kalkışmaları, daha adil bir yeni dünya düzeni için kaçınılmaz bir zorunluluktur. Tek başına hiçbir ulus devletin sahip olduğu ulusal egemenlik hakkını, küresel sermayenin ekonomik alan üzerinden yaratmış olduğu emperyalist saldırı ve işgal hareketlerine karşı koruyabilmesi ya da savunabilmesi giderek zorlaşmaktadır. Dev gibi büyüyen ve giderek kendi alanında tekelleşen küresel şirketlerin ulus devletler ile giriştikleri ilişkilerin yeni bir sömürgecilik dönemine yol açması gerçeği karşısında, ulus devletlerin azalan gücü nedeniyle bir şeyler yapılamamakta ve bu nedenle de karşı dengeler giderek daha da bozulmaktadır. Tekelci şirketlerin uluslar arası alanda  küresel devlet gibi hareket etmeye başlamaları yüzünden, şirketler ile devletler arasındaki geçmişten gelen dengeli ilişkiler bozulmuş ve küresel  sermaye devleşen şirketleri aracılığı yeryüzünde var olan bütün devletlere karşı, kendi çıkarları doğrultusunda  baskılar yaparak, her açıdan ağırlıklarını ortaya koyarak ve   bazen da tehdit ederek , bu ülkelerin  hukuk açısından sahip  oldukları ulusal egemenlik haklarını  kullanılmaz  bir hale getirmişlerdir . Türkiye Cumhuriyeti de bir ulus devlet olarak, diğer ulus devletlerin birlikte yaşamak zorunda bırakıldıkları böylesine bir ulusal egemenlikten uzaklaşma sürecinin kurbanlarından birisi olmuştur. Yeni bir ulus devletler işbirliğinin, her devletin sahip olduğu ulusal egemenlik hakkını koruyacak bir doğrultuda evrensel alanda geliştirilmesi gerekmektedir.
                Geleceğin 23 Nisanlarında, Türk ulusunun yeniden ulusal egemenlik ilkesi doğrultusunda Türk ulus devletinin yazgısına sahip olmasıyla birlikte, gerçek anlamda bir ulusal egemenlik bayramı kutlaması mümkün olabilecektir. Bugün için böyle bir durumdan söz edebilmek ne yazıktır ki, mümkün olamamaktadır. “Ne mutlu Türküm diyene “sözünün Atatürk heykellerinin duvarlarından silindiği bir aşamada, Türkiye Cumhuriyeti’nin güçlü bir biçimde yoluna devam edebilmesi ve içine düşürüldüğü çıkmazdan kurtulabilmesi için, Türk ulusunun silkelenerek ve uyanarak kendi yazgısına sahip çıkması, atılması gereken ilk adımdır. Küresel sermayenin siyaseti finanse etmesi, medya ve basın organlarını satın alarak kendi çıkarları doğrultusunda kullanması ve kendi adamlarını ulus devletlerin başına işbirlikçi taşeron bir yönetici olarak getirmesi gibi olumsuz gelişmelerin önlenmesini sağlayacak yepyeni bir ulusal uyanış, toparlanma ve   bağımsızlıkçı karşı hareketler, bütün ulus devletlerde olduğu gibi, Türkiye Cumhuriyeti’nde de demokratik yollardan gündeme getirilebilmelidir. Eski Osmanlı ahalisi Türk ulusu olarak dünya sahnesine çıkarken kendisini yeniden yaratarak, tam bağımsız çağdaş bir cumhuriyet çatısı altında mutlu   olma şansını yakalayabilmiştir. Bu doğrultuda Türk ulusunun mutluluğunun  gelecekte sürdürülebilmesi için ,ulusal egemenlik düzeninin yeniden  Atatürk döneminde olduğu gibi  tam bağımsız bir biçimde kurulması gerekmektedir . Bu doğrultuda, ilk adım olarak “Ne mutlu Türküm diyene “.

Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN

21 Haziran 2019 Cuma

1919’dan 2019’a: Manzara-i umumiye - Prof. Dr. Anıl Çeçen

1919’dan 2019’a: Manzara-i umumiye

Büyük Atatürk tarihe mal olmuş ünlü Söylev’inde, emperyalizme karşı milli mücadele hareketini başlatılacağı Samsun’a ayak bastığı günü anlatırken ve yüz yıl öncesinin dünyasında ortaya çıkmış olan genel durumu ve o günün siyasal konjonktürünü ele alırken, o dönemin diline uygun bir biçimde “manzara-i umumiye” kavramını kullanmıştır. Biz de onun izinden giderek ve bu kavramın çatısı altından dünyaya bakarak, milli mücadelenin başladığı dönemin koşulları ile bugünün dünyasında yaşanan sorunları birlikte ele alarak, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu ve varlığını sürdürmesi açısından değerlendirmeye çalışacağız.

19 Mayıs 1919, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün, bir grup arkadaşı ile birlikte Samsun’a gelerek ulusal kurtuluş savaşını başlatmış olduğu tarihtir. Bu nedenle Cumhuriyet rejiminin getirmiş olduğu resmi bayramlar içinde bu tarih yerini almış ve her sene “Gençlik ve Spor Bayramı” olarak kutlanmıştır. Atatürk, 23 Nisan günü Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni açarak bu tarihi “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” adı altında geleceğin Cumhuriyet kuşaklarını oluşturacak Türk çocuklarına armağan ederken, Ulusal Kurtuluş Savaşı'nın Samsun’a ayak basılmasıyla başlaması üzerine, 19 Mayıs tarihini de ulusal kurtuluşun tarihi olarak Türk gençliğine armağan etmiştir.

Ulusal kurtuluşun bir savaşa dayandığı ve ancak gençlerin bu mücadeleyi yürütme gücünün bulunduğu inancı, 19 Mayıs tarihinin gençlik bayramı olmasını sağlamıştır. Çağdaş bir Cumhuriyet devleti kurarak, geleceğin modern dünyasında onurlu bir ülke olarak yer almayı ana hedef olarak belirleyen kurucu önder Atatürk, geleceğin Cumhuriyet kuşaklarını yetiştirme doğrultusunda Türk çocukları ile birlikte Türk gençliğine de hak ettikleri yeri verebilmek amacıyla Türk ulusunun geleceğini temsil eden her iki toplum kesimine birer resmi bayram armağan etmiştir. 

Mustafa Kemal, TBMM’de okumuş olduğu Büyük Söylev’inin giriş kısmında o günün dünyasını genel bir bakış açısıyla değerlendirirken ve Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı sonucunda yenilmiş olması yüzünden bütün ülkenin ve toplumun büyük bir çöküntüye sürüklenmiş olduğunu ifade ederken, Osmanlı ordusunun bu durumda yenilgiyi kabul ederek teslim olduğunu, birinci madde olarak belirtmiştir.

Dünya savaşının uzun sürmesi nedeniyle bütün savaşan ülkeler çökerken, Osmanlı Devleti bu durumda biterek teslim olmuştur. Ordunun elinden silah ve cephanesi alındığı için savaşa devam etme şansı kalmamış ve bu aşamada Osmanlı Devleti her yönü ile teslim olmuştur. Savaşı kazanan devletlerin askeri birlikleri bu durumda Osmanlı Devleti’nin merkezi olan İstanbul’a girerek devlete el koyuyorlar ve askeri birlikleri aracılığı ile de ülkenin her tarafını işgal ediyorlardı.

İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan askeri birlikleri, Sevr haritası doğrultusunda ülkenin çeşitli bölgelerini işgal ederek, bitmiş olan imparatorluk sonrasında Osmanlı hinterlandını ele geçirerek, kendilerine bağımlı olacak geleceğin küçük sömürge devletçiklerini oluşturuyorlardı.

Hristiyan Roma ve Bizans imparatorlukları sonrasında bunların toprakları üzerinde bir Müslüman devlete izin vermek istemeyen Avrupalı emperyalistler, Ermeni ve Rum patrikhaneleri ile işbirliği yaparak, Osmanlı Devleti sonrasında Avrupa kıtası ile bir Hristiyan birlikteliği içinde yer alacak gayrimüslim devletler federasyonunun önünü açmaya çalışıyorlardı.

Ülkenin her tarafını sarmış bulunan işgal hareketlerine karşı eski Osmanlı ahalisi direnirken, Avrupa’nın önde gelen ulus devletlerine yönelik bir var olma savaşı veren Osmanlı ahalisi de, savaş koşulları içinde ulusal egemenliğini yeniden tesis etmek için çabalarken, Batılı ulus devletlerin toplumları gibi yeni bir uluslaşma sürecine giriyorlardı. Bir yanda, hemen hemen her şehir merkezinde halkın önde gelen tahsilli kesimleri Müdafaa-i Hukuk kongreleri yaparak örgütleniyorlardı.

Ayrıca, ülkenin doğusunda Lazistan, Kürdistan ve Ermenistan gibi devletlerin Batı’nın denetiminde kurulması için, Batılı emperyalist güçler Anadolu halkı içinde örgütlenerek emperyalist girişimlerini geleceğe dönük bir biçimde kurumlaştırmaya çaba gösteriyorlardı. Böylesine büyük bir saldırı karşısında kalan Osmanlı toplumu, bu durumda kendini kurtarmak üzere ulusal kurtuluş mücadelesine kalkışıyordu.

İstanbul’daki devletin çökmesi üzerine ortaya çıkan işgal ve saldırı girişimlerini durduracak bir kamu otoritesi kalmadığı için, halk kitleleri hem kendilerini kurtarmak hem de merkezi idarenin ortadan kalkması nedeniyle yerel yönetimler aracılığı ile halk kitlelerinin gereksinmelerinin karşılanabilmesi için bir arayış içine giriyorlardı. Yerel kongreler aracılığı ile bir araya gelen halk kitleleri emperyal saldırı ve işgallere karşı direnirken, aynı zamanda ülke ve halkın gereksinmelerinin karşılanabilmesi doğrultusunda yerel yönetimler üzerinden ulusal alanda yeni bir yapılanma gündeme geliyordu.

Karadeniz bölgesinde Rum Pontus yapılanması yeni bir alt kimlikçi devlet girişimi olarak öne çıkarken, imparatorluk merkezi İstanbul’da da Vatikan destekli bir yeni Bizans projesi ile birlikte milli varlığa düşman çizgide azınlık oluşumları Batılı ülkelerin destekleri ile ortaya çıkıyordu. Devletin çöküşü sonrasında gündeme gelen alt kimlikli oluşumlar, tıpkı Balkanlar’da olduğu gibi küçük sömürge devletlerini Anadolu yarımadası üzerinde tesis etmek için uğraşıyorlardı.

Yukarıdaki konuları sırasıyla Söylev’inde anlatan Atatürk, bu kadar olumsuz koşulların bir araya geldiği bu olumsuz sahne karşısında tek bir karar verilebileceğini gördüğünü ve bu zor koşullar altında ulusal egemenliğe dayanan, tam bağımsız yeni bir Türk Devleti kurmak sayesinde, Türk ulusunun tarih sahnesinden silinmek durumundan kurtulabileceğini açıkça ifade etmiştir. İmparatorluğun çeşitli cephelerinde savaşan Atatürk bu amaçla İstanbul’a gelmiş ve burada devletin içinden gelen kadrolar ile birlikte çalışmalar yaparak, altı aylık bir hazırlık döneminden sonra bir grup arkadaşı ile birlikte yola çıkarak Samsun kentinde Anadolu yarımadasına ayak basmıştır.

Türk ulusunun onurlu bir halk olarak bağımsızlıktan uzaklaşma biçiminde hiçbir emperyal güce uşaklık yapması düşünülemezdi. Atatürk'e göre bu kadar olumsuz durumda, Türk ulusunun bağımsızlık ya da ölüm arasında bir tercih yapması gerekiyordu. Emperyal saldırı ve işgal girişimlerine karşı bir ulusal kurtuluş savaşı verilmesi zorunluydu. Böylesine bir kurtuluş yolunun uygulamaya geçirilebilmesi için de, Ulusal Kurtuluş Savaşı'nın planlanarak uygulamaya geçirilmesi gerekiyordu.

Atatürk bu düşüncelerini bir milli sır olarak kafasının içinde korurken, diğer yandan da geride kalan Osmanlı ordusu ile yakın ilişkilere girerek, ulusal kurtuluş savaşının planlarını devreye sokuyordu. Telgraf sistemi aracılığı ile bütün yurt ile temasa geçen Atatürk, bütün ülkeye ve dünyaya duyurduğu Ulusal Kurtuluş Savaşı'nı başlatmak üzere Samsun’a geliyordu.

Kongrelere katılan halk temsilcilerinin desteklemeleriyle ülkenin birçok köşesinde açık hava toplantıları yapılıyor ve mitingler düzenleniyordu. Bu yoldan halk kitlelerinin desteğini de arkasına alan Mustafa Kemal, arkada kalan ordu ile birlikte halk kitlelerini bir araya getirerek ulusal kurtuluşun öncülüğünü yapıyordu.

19 Mayıs 1919 günü Samsun’a çıkan Mustafa Kemal, kendisini Atatürk olmaya sürükleyecek olan ulusal kurtuluş mücadelesine yöneliyordu. Düvel-i Muazzama denilen en büyük emperyalist devletlere karşı savaş açan Anadolu ve Rumeli halkı, kurtarıcısının açtığı şemsiyenin altında toplanarak zorlu bir var olma savaşına kalkışıyordu.

Türkleri dünya haritasından silmek üzere yola çıkmış olan Batı'nın büyük emperyalistlerine karşı, mazlum ulusların temsilcisi olarak Türk halkı ayağa kalkarak bir ders veriyor ve hiçbir biçimde teslim olmayarak bağımsız yaşama hakkını yeni bir devletin çatısı altında güvence altına alıyordu. Böylece dünya egemenlerinin hazırladığı merkezi coğrafyaya yönelik hegemonya planlarının hepsi iflas ediyor ve işgal girişimleri sonuçsuz kalıyordu. Böylece Türk ulusunun bağımsız bir devlet çatısı altında tarih sahnesine çıkmasını sağlayan ulusal kurtuluşa giden yol açılıyordu.

19 Mayıs tarihinden 100 yıl sonra bu kez bağımsız devletimizin başkenti Ankara’dan dünyaya baktığımız zaman, tıpkı Birinci Dünya Savaşı öncesine benzer olumsuz bir durumun ortaya çıktığı görülmektedir. Merkezi alandaki büyük devlet olarak Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşü gündeme gelince, Batı’nın önde gelen emperyal devletleri, eski Osmanlı bölgelerini ele geçirmek için saldırarak ve işgale kalkışarak dünya tarihinin ilk cihan savaşını çıkartmışlardır.

Dün batı emperyalizminin önde gelen ikilisi İngiltere ve Fransa bölgeye gelirken, bugün de onların uzantısı olarak Amerika ve İsrail ikilisi merkezi alanda kendi hegemonya düzenlerini oluşturabilmek için, bölgedeki bütün devletleri terör yolu ile parçalamaya çalışmaktadırlar. Yüz yıl önce imparatorlukları çökerten emperyalizm bugün de ulus devletleri parçalamaya yönelmektedir.

Avrupa kıtasında 25 bölge kendi başkentlerine bağlı olmaktan çıkarak, alt kimlikçilik yolundan, ayrı devlet olmaya doğru demokratik rejim içerisinde yönlendirilirken, batı tipi demokratik rejimden uzak kalan Ortadoğu bölgesinde bu parçalanma süreci, terör örgütleri üzerinden yönlendirilen bölgesel savaşlar aracılığı ile gerçekleştirilmeye çalışılmaktadır.

Emperyalizmin merkezi alandaki devletlere tekrar saldırması ve parçalayarak kendine bağlı daha küçük sömürge devletçikleri oluşturmaya yönelmeleri açısından, yüz yıl önceki durum ile büyük bir benzerlik bulunmaktadır. Terör, saldırı ve işgal yöntemleri ile Ortadoğu bölgesinde de gene yirmi civarında eyalet devleti kurarak, kendi kontrolleri altında bir yeni sömürgeci yapılanmayı Batı hegemonyasının sürdürülmesi doğrultusunda gerçekleştirmeye çalışmaktadırlar. 

Bugün küresel sermaye bütün dünyayı gizli aile şirketlerinin ve sermayenin kontrolleri altında eyaletleştirmeye doğru sürüklerken, Atatürk’ün Samsun’dan yaptığı değerlendirmenin günümüz koşullarında antiemperyalist bir savaş sonucunda kurulmuş olan bir halk cumhuriyetinin merkezi olarak, başkent Ankara’dan yapılması gerekmektedir.

Ortadoğu cephesinde savaş sürüp giderken, bu kez de Balkanlar, Kafkaslar, Afrika, Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde, bölgeleri yeniden parçalayarak tekelci şirketlerin denetimine vermek isteyen emperyalistler, Lozan Antlaşması ile merkezi alanda kurulmuş olan devletler düzenini ortadan kaldırmaya çaba göstermektedirler.

Günümüzde 100 yıl önceki emperyalizmin daha da büyüyerek canavarlaştığı, insanlığı bir kıskaç içine alacak derecede tehlikeli bir baskı unsuru haline geldiği görülmektedir. Yirminci yüzyılda sosyalist sistemin varlığından yararlanan Batı emperyalizmi bugüne kadar etkisini artırarak yoluna devam ederken, bu aşamada Siyonizm’in devreye girerek, tüm insanlığın geleceğini üçüncü bir dünya savaşı senaryosu ile teslim almaya yönelmesi hiçbir biçimde kabul edilecek bir girişim değildir.

Atatürk’ün 100 yıl önce vermiş olduğu, emperyalizme karşı tam bağımsız çağdaş bir ulus devlet kurma düşüncesinin, ne kadar haklı bir proje olduğunu aradan geçen yüzyıllık zaman diliminde gündeme gelen siyasal olaylar ve gelişmeler doğrulamıştır. Bu nedenle Samsun’a çıkış ile başlayan ulusal kurtuluş mücadelesinin günümüz koşullarında daha da güçlendirilerek sürdürülmesi, dünya halklarının ve mazlum ulusların kazanılmış haklarının korunabilmesi açısından zorunludur. Türkiye Cumhuriyeti, Atatürk’ün yolundan giderek ilelebet payidar kalmanın yolunu bulacaktır.   

Prof. Dr. Anıl ÇEÇEN